කැරැල්ල ඇරඹේ…

sef
ඔවුන්ට බැඳීම් අඩුයි ජීවිත ඉතා සරලයි…
October 5, 2017
milton
71 අරගලයේ නොමියෙන මතකය මිල්ටන් ප්‍රනාන්දු විරුවා…
October 5, 2017
Show all

කැරැල්ල ඇරඹේ…

fghd

ආරක්ෂක ස්ථානයේ සිට වරින් වර කැරැල්ල අරඹන ලෙස අවධාරණය කරමින් ලෙනින් විසින් සෙසු නායකයන් වෙත එවන ලද ලියුම්වලින් නිසි පලක් නොවීය. අන්තිමේදී වෙස් මාරු කර ගත් හෙතෙම රාත්‍රී 10ට පමණ ආරක්ෂක ස්ථානයෙන් පිටව ස්මොල්නියට ඒමට පිටත් විය. අතරමග දෙතැනක දී කැඩෙට් මුර සංචාරක භටයන්ගේ පරීක්ෂාවට ලක් වුවද, ඔහුට ඉන් බේරී යා හැකි විය. රාත්‍රී 11ට පමණ ලෙනින් ස්මොල්නියට පැමිණෙන විට එහි ඇතුළු වීමට බලපත්‍ර ක්‍රමයක් සකස් කර තිබිණි. බලපත්‍රයක් නොවූවද ලෙනින්ට තදබදයේ එහි ඇතුළු වෙමින් සිටි මිනිසුන් අතරින් රිංගා ස්මොල්නියට පිවිසිය හැකි විය. බොල්ෂෙවික් මිලිටරි සංවිධානයේ නායකයෙකු වූ නිකොලායි පොඩ්වොයිස්කි විසින් ලෙනින් ස්මොල්නියට පැමිණි අවස්ථාව මෙසේ විස්තර කරයි. ‘හදිසියේ ලෙනින් දුටු කල අප කෙතරම් පුදුම වීද, කොතරම් සතුටට පත් වී දැයි විස්තර කිරීමට අපහසුය. ලෙනින් කැරැල්ලේ නායකත්වය ගැනීමට දැන් ස්මොල්නියට පැමිණ සිටින බව අපි සියලුම ෆැක්ටරිවලට ද, රෙජිමේන්තුවලට ද වහා දන්වා යැවීමු. මඳ වේලාවකින් රෙඩ්ගාර්ඩ් කොමාන්ඩර්වරු ලෙනින්ව දැක ගැනීමට ස්මොල්නියට ගලා එන්නට වූහ.’
වහා මධ්‍යම කාරක සභාව රැස් කරන ලදී. (මේ මධ්‍යම කාරක සභා රැස්වීමේ ලිඛිත වාර්තා නොමැත.) බලය පවරා ගැනීම වහා අරඹන්නැයි යන නියෝගය එමගින් නිකුත් කරන ලදී. එතැන් සිට කැරැල්ල පණ ලබා නැගී සිටියේය. නාවිකයන් හා යුද නැව් පෙත්‍රොග්‍රාදයට එවන ලෙස ඉල්ලා රහස් සංඥා විදුලි පුවතක් හෙල්සින්ග්පෝර්ස්හි වූ බෝල්ටික් නාවික මධ්‍යම කාරක සභාව වෙත යවන ලදී. ඒ අනුව සැබියකා, ස්ට්‍රැෂ්න්යි, සහ මෙට්කි යන ඩිස්ට්‍රෝයර් යාත්‍රා තුන පෙත්‍රොග්‍රාදයට යාමට සූදානම් වන ලෙස අණ ලද්දේය. නාවිකයන් දුම්රියෙන් පැමිණීමට නියමිත විය.
විප්ලවයේ මතක සටහන්කරු යැයි හඳුන්වන සුකනොව් ඒ රාත්‍රියේ ඉතිරි අඩ මෙසේ සටහන් කරයි. ‘අන්තිමේදී ඇන්ටනොව් ඔව්සෙන්කෝගේ සැලැස්ම පිළිගන්නා ලදී. පින්ලන්ත දුම්රිය පොළෙන් පටන්ගෙන නගරයේ පිටත ප්‍රදේශය ප්‍රථමයෙන් අත්පත් කරගෙන නගරය වෙතට බලය පතුරුවාලීම එම සැලැස්ම විය. 25දා පෙ:ව: 2.00 සිට දුම්රිය පොළවල්, පාලම්, විදුලි බලාගාර, ටෙලිග්‍රාෆ් ආයතන කුඩා බොල්ෂෙවික් හමුදා කණ්ඩායම් විසින් අල්ලා ගන්නා ලදී. එම ස්ථානවල එතෙක් මුර කරමින් සිටි කුඩා කැඩෙට් භට කණ්ඩායම් ප්‍රහාර දීමට තරම් ප්‍රමාණවත් නොවූ අතර එවැනි වෑයමක් දැරුවේ ද නැත. බලය පවරා ගැනීම ආරක්ෂක භටයන්ගේ සේවා මුර මාරුවීමක් බඳු විය. දුර්වල කැඩෙට් භට කණ්ඩායම් ‘සේවය නිම කර’ ඉවත්ව ගියහ. ශක්තිමත් රෙඩ්ගාර්ඩ්වරු ‘සේවයට වාර්තා’ කළහ.’
පෙරවරු 9.00 වන විට පෙත්‍රොග්‍රාද් දිස්ත්‍රික් හමුදා කොමාන්ඩර්වරයා වන ජී. පී. පොල්කොව්නිකොව් විසින් උතුරු යුද පෙරමුණු කොමාන්ඩර්වරයා වෙත සහායක හමුදා ඉල්ලා විදුලි පුවතක් යවමින් නගරයේ වාතාවරණය මෙසේ වාර්තා කෙළේය. ‘…නගරයේ වීදිවල සටන් නොපවතින අතර සාමය කඩවීමක් ද නොමැත. නමුත් කාර්යාල, දුම්රිය පොළවල්, විදුලි බලාගාර ආදිය සැලසුම්සහගතව බොල්ෂෙවිකයන් විසින් අත්පත් කරගෙන ඇත. අත්අඩංගුවට ගැනීම් සිදුවෙමින් පවතී. හමුදා භටයන් නිලධාරී අණට අවනත නොවේ. කැඩෙට් භටයෝ කිසිදු සටනකින් තොරව තමන් රැඳී සිටි ස්ථාන හැර යමින් සිටිති. කොසැක්වරුන්ට නැවත නැවතත් නියෝග නිකුත් කළ ද බැරැක්කවලින් පිටතට ගත නොහැකි විය. තත්ත්වය පාලනය කර ගත හැක්කේ යුද පෙරමුණෙන් වහා හමුදා පැමිණියහොත් පමණි. පෙරමුණේ සිට නගරය වෙතට කැඳවනු ලැබ නගරයට පැමිණෙමින් සිටි සයිකල් (පා පැදි) බැටෑලියන් දෙකක් කැරලිකාර හමුදා විසින් නගරයට වර්ට්ස් 70ක් එහා දී නවතාගෙන ඇත…’
ඒ වන විට කැරැල්ලට සහාය පිණිස පෙත්‍රොග්‍රාදය වෙත පැමිණ නේවා ගෙඟ් නැංගුරම් ලා තිබූ ‘අවුරෝරා’ නමැති යුද නැවේ නාවිකයෙකු වන නාවික විප්ලවවාදී කොමිටියේ සාමාජිකයෙකු වූ යෙව්ඩ්කිමොව් බෝල්ටික් නාවික බල ඇණියේ බොල්ෂෙවික් මධ්‍යම කාරක සභාවේ සභාපති පී. එන්. දයිඛෙන්කෝ වෙත පෙත්‍රොග්‍රාද්හි තත්ත්වය වාර්තා කරමින් ඔක්තෝබර් 25 දා පැවැත්වූ කේබල් සංවාදය මගින් ගත වූ දිනය තුළ පෙත්‍රොග්‍රාද් නැඟිටීමේ තව පැත්තක් නිරූපණය වේ.
යෙව්ඩ්කිමොව්: ‘….ඊයේ පස්වරු 3.00ට පාලම් ඔසවා, ඒවා ආරක්ෂා කිරීමට ප්‍රහාරක බලඇ‚ එහි නවත්වන ලෙස ආණ්ඩුව අණ කර තිබිණ. ඒ අනුව කැඩෙට් භටයෝ පැමිණ නිකොලැයෙව්ස්කි සහ පැලස් පාලම් එසවූහ. (පෙත්‍රොග්‍රාද් කම්කරු දිස්ත්‍රික්ක හා නගරයේ පරිපාලන සහ මාලිගා ආදිය පිහිටුවා ඇති ප්‍රදේශ යා කරන නේවා ගඟ හරහා ඇති මෙම පාලම් ගෙඟහි නැව් ගමන් කරන අවස්ථාවල දී එසවිය හැකි යාන්ත්‍රණයකින් යුක්ත විය.) ඒ වන විට අප විසින් අත්පත් කරගෙන සිටි නිසා ඔවුන්ට ට්‍රොයයිට්ස්කි පාලම එසවීමට නොහැකි විය. එතැන් සිට සවස් වන තුරු කැඩෙට් භටයන් ද, ප්‍රහාරක බලඇණි භටයන් ද, තවත් හමුදා බලඇණි කිහිපයක භටයන් ද නගරයේ මුර සංචාරයේ යෙදුණහ. ඔවුහු මාර්ගයේ යන එන කාර් නවත්වා ඒවා බොල්ෂෙවිකයන් අල්ලා ගනිතැයි අනතුරු හඟවමින් රඳවා ගත්හ. දිස්ත්‍රික් මිලිටරි කාර්යාලය ඉදිරිපිට මෙලෙස නවතා ගත් වාහන සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් විය. මීට මුහුණ දීම පිණිස අප පාලම් පහත් කිරීමට තීරණය කෙළෙමු. මේ සඳහා අපි ‘අවුරෝරා’ නැව නිකොලයෙව්ස්කි පාලම අසලට ගෙන ආ අතර දෙවෙනි බෝල්ටික් රෙජිමේන්තුවේ භටයන් එතනට කැඳවීමු. ඔව්හු කැඩෙට්වරුන් පළවා හැර පාලම අල්ලා ගත්හ. කැඩෙට් භටයෝ ද විරෝධතාවයක් නොපෙන්වා ඉවත්ව ගියහ. පැලස් පාලම ද ඒ අයුරින්ම පහත් කෙළෙමු. තම රාජකාරිය නිසි ලෙස ඉටු නොකරන්නන් අපි ඊයේ රාත්‍රියේදී අත්අඩංගුවට ගත්තෙමු. දැන් ඔවුහු අප අතේ තිඛෙන පීටර් පෝල් බලකොටුවේ රඳවා සිටිති. අද උදෑසන වන විට වීදිවල කැඩෙට් භටයන් දක්නට සිටියේ සුළු වශයෙනි. නොවොස්කි ප්‍රොස්පෙක්ට්හි මේ වන විට ද ඔවුන් ඉඳ හිට දැකිය හැකිය. අපරාධ වැළැක්වීම පිණිස අපගේ විශ්වාසවන්තයන් නගරයේ තැනින් තැන රඳවා තබා ඇත. අප සමහරෙකුට රාජ්‍ය බැංකුවේ, ඇස්ටෝරියා හෝටලයේ සහ තවත් තැන් කිහිපයක මුර සේවය සඳහා යන ලෙස පැය දෙකකට පෙර නියම කරන ලදී. ශීත මාලිගා ප්‍රදේශය හැර නගරයේ සියලු වැදගත් ස්ථාන අපේ අය අල්ලාගෙන ඇත. ඊයේ රාත්‍රිය නිහඩ එකක් විය. මේ වන තුරුත් කලබලයක් සිදු වී නැත. අවස්ථා කිහිපයක දී හැර පෙත්‍රොග්‍රාද් හමුදා අපට සහයෝගය දැක්වීය. ආණ්ඩුවට සහයක බලසේනා යුද පෙරමුණේ සිට පැමිණෙන බව ආරංචිය. ඊට මුහුණ දීමට අප කටයුතු සූදානම් කර ඇත.’
දයිඛෙන්කෝ: මධ්‍යම කාරක සභාවේ ඉල්ලීම අනුව අප ඔබට භට සේනා දෙකක් එවා ඇත. නාවිකයන් සහිත ඩිස්ට්‍රෝයර් යාත්‍රා 4ක්ද එවා ඇත. හමුදා භටයන් බාර ගැනීමට නිලධාරීන් දෙතුන් දෙනෙක් දුම්රිය පොළට එවන්නැයි විප්ලවවාදී හමුදා කොමිටියට දැනුම් දෙන්න. තව යම් උදව්වක් වුවමනා නම් විදුලි පුවතක් එවන්න.
ආණ්ඩුවට අත් වන්නට යන භයානක ඉරණම ගැන කෙරෙන්ස්කිට හරිහැටි වැටහුණේ 24දා රාත්‍රියේය. අගනුවර රැක ගැනීමට හමුදා එවන්නැයි එසැණින් ඔහු උතුරු යුද පෙරමුණට දන්වා යැවීය. ආණ්ඩුවේ අණ සෙබළු නොපිළිපදිතැයි අනුමාන කළ හෙතෙම ආඥාව නිකුත් කරන ලද්දේ සෝවියට් සභාවෙන් යයි හැගෙන පරිදි ව්‍යාජ අත්සනකිනි. එහෙත්, පසුවදා වන තුරු කිසිවෙකු නොපැමිණියෙන්, ඒ පිළිබඳ පරීක්ෂා කර බැලීම පිණිස එහි යාමට ඔහු සූදානම් විය. දුම්රිය සේවය කැරලිකරුවන් අත්පත් කර ගෙන තිබුණෙන්, මෝටර් රථයකින් යාමට අදහස් කළ නමුත් මාලිගයේ කිසිදු වාහනයක් නොවීය. වාහනයක් සොයා ගිය හමුදා නිලධාරිහු ඇමෙරිකානු තානාපති කාර්යාලය අසල නවතා තිබූ ඊට අයත් ‘රෙනෝල්ට්’ රථයක් රැගෙන ආහ. යුද අමාත්‍යාංශයේ ද මෝටර් රථයක් වූ නමුත්, එහි ඉන්ධන නොවීය. අන්තිමේ දී බ්‍රිතාන්‍ය රෝහලෙන් ඉන්ධන ණයට ඉල්ලාගෙන වාහන දෙක පිටත්වන විට පෙරවරු 11.00 විය.
ශීත මාලිගය ද අත්පත් කරගෙන අමාත්‍ය මණ්ඩලය අත්අඩංගුවට ගෙන මධ්‍යාහ්නය වන විට බලය පවරා ගත් බව ප්‍රකාශයට පත් කිරීම බොල්ෂෙවික් සැලැස්ම විය. ශීත මාලිගය අල්ලා ගැනීමේ සැලැස්ම සැකෙවින් මෙසේය : පළමුව රෙඩ් ගාර්ඩ් භටයන් හා බෝල්ටික් නාවිකයන් මැරින්ස්කි මාලිගයට කඩා වැදී පූර්ව පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හරිනු ලැබේ. ඉනික්බිති ආණ්ඩුවට යටත් වන ලෙස දැනුම් දෙනු ලැබේ. යටත් නොවුවහොත්, පීටර් පෝල් බලකොටුවේ කාලතුවක්කුවකින් නිකුත් කරනු ලබන සංඥා වෙඩි මුරයත් සමගම ශීත මාලිගය අත්පත් කර ගැනීමට පියවර ගනු ලැබේ. පළමු පියවර එනම් මැරින්ස්කි මාලිගයට කඩාවැදී පූර්ව පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හැරීම ගැටලුවකින් තොරව සිදු විය. එහෙත්, ඊළඟ පියවර වෙත එළඹෙන්නට නොහැකි වූයේ බෝල්ටික් නාවිකයන් නොපැමිණීම හේතුවෙන්ය. ඔවුහු තවම මඟ එමින් සිටියහ. තවද (ශීත මාලිගය අල්ලා ගැනීම පමා වීමට හේතුවක් නොවූවද) පීටර් පෝල් බලකොටුවේ කාලතුවක්කු වෙත ගිය භටයන් දුටුවේ ඒවා පාවිච්චියට ගනු නොලැබ තිබී කෞතුක භාණ්ඩ බවට පත් වී ඇති බවය. මෙලෙස ශීත මාලිගය අල්ලා ගැනීම පස්වරු 3.00 දක්වා කල් දමන ලදී. ආණ්ඩුව යටත් කර ගැනීමේ සැලැස්මට එලෙස බාධා එල්ල වී කල් දමනු ලැබුවද, විජයග්‍රාහී ප්‍රකාශය බාධාවකින් තොරව කල් නොයවා සකස් කෙරිණි.
‘රුසියානු පුරවැසියන් වෙතය, තාවකාලික ආණ්ඩුව පළවා හැර ඇත. රාජ්‍ය බලය විප්ලවකාරී හමුදා කොමිටිය විසින් පවරාගෙන ඇත…’ යනුවෙන් වූ ප්‍රකාශනය අවුරෝරා යුද්ධ නැවේ ගුවන් විදුලි මධ්‍යස්ථානය මඟින් විකාශනය කරන ලදී. එය මුලින්ම
‘රැබොචි අයිසොල්ඩාට්’ පුවත්පතේද අනතුරුව පෙරොග්‍රාද්හි සෙසු පුවත් පත්වල ද ප්‍රාදේශීය පුවත්පත් 21කද ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.
පස්වරු 2.35ට පෙත්‍රොග්‍රාද් සෝවියට් සභාවේ විශේෂ රැස්වීමක් කැඳවනු ලැබීය. ජුලි 4 වැනිදා කොන්ස්ට්‍රාඩ් නාවිකයන් ඇමතීමෙන් පසු ලෙනින් පළමු වරට ප්‍රසිද්ධියේ පෙනී සිටිමින්, ‘සහෝදරවරුනි, බොල්ෂෙවික්වරුන් නිතර සඳහන් කරමින් සිටි ගොවි කම්කරු විප්ලවය ජයග්‍රහණය කර ඇතැ’යි ජය ඝෝෂා මධ්‍යයේ ප්‍රකාශ කරමින් ජයග්‍රහණය නිල වශයෙන් නිවේදනය කෙළේය. ඒ වන විට තවමත් කෙරෙන්ස්කි නොපැමිණියෙන්, අන්දමන්දව සිටි කැබිනට් මණ්ඩලය, කැඩෙට් පාක්ෂිකයෙකු වූ සමාජ සුභසාධන ඇමති නිකොලායි කිෂ්කින් ආණ්ඩුවේ නව නායකයා ලෙස තෝරා පත් කර ගනිමින් සිටියේය.


චන්ද්‍රසේන බදුගම