ජනතාවගේ සිහින සැබෑ කරන්නට යයි කියමින් ආරම්භ කළ මොරගහකන්ද සහ කළුගඟ ව්‍යාපෘති විසින් මේ වන එය ක‍්‍රියාත්මක වන ප‍්‍රදේශවල නිර්මාණය වී තිබෙන ගැටළු ප‍්‍රමාණය සුළුපටු නොවේ. ජලාශය නිසා උන්හිටි තැන් අහිමි වන ජනතාවට ලබා දිය යුතු සහන නිසි පරිදි ලබා දීමක් සිදු නොවී ඇති අතර, ප‍්‍රදේශයේ අලූතෙන් නිවාස හැදීම තහනම් කිරීම නිසා ඉන් පසු විවාහ වූවන් සිටින්නේ කර කියා ගැනීමට දෙයක්ද නොහැකිවය. ප‍්‍රදේශයේ අනු පවුල්වලට කිසිදු සහනයක් ලබා දීමට රජය හෝ මහවැලි අමාත්‍යාංශය මේ වන තෙක් කිසිදු පියවරක් නොගැනීම එයට හේතුවයි. මොරගහකන්ද ව්‍යාපෘතියේ මූලික කාර්යය වන ජලාශයට ජලය පිරවීම ජනවාරි 08 වන දින ආරම්භ කෙරෙන අතර, එතැන් සිට ජනතාවට සිදු වන්නේ කුමක්දැයි තවමත් නිශ්චිත නැත. මොරගහකන්ද ව්‍යාපෘතිය හා බැඳුණු අනෙක් ව්‍යාපෘතිය වූ කළු ග`ග ව්‍යාපෘතිය සම්බන්ධයෙන් ද ගැටලූ රාශියක් පැවති අතර, ප‍්‍රදේශයේ ජනතාව තුළ නැවතත් උණුසුමක් වර්ධනය වන්නේ එම ව්‍යාපෘතියේ සේවකයන් කිසිදු හේතුවක් නොදක්වා ඉවත් කිරීමත් සමඟ ය. මෙහි ඇති වී තිබෙන කම්කරු ප‍්‍රශ්නය ඉතා බරපතල එකකි. ව්‍යාපෘතියේ කටයුතු සිදු කරනු ලබන්නේ සිනෝ හයිඩ්‍රෝ නම් චීන සමාගමක් විසිනි. එසේ වැඩකටයුතු ආරම්භ කරන විට ව්‍යාපෘතිය සඳහා ප‍්‍රදේශයේ ජනතාව කම්කරුවන්, රියැදුරන් ආදී රැුකියා සඳහා බඳවා ගැනීමක් සිදු කරනු ලැබීය. එසේ බඳවා ගනු ලැබූවද ව්‍යාපෘතිය ආරම්භයේ සිටම සේවකයන් බඳවා ගනු ලැබූයේද ඔවුන් සේවයේ යෙදවූයේද සියලූ කම්කරු නීතීන් සහ කම්කරු අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කරමිනි. රටේ පවතින කම්කරු නීතිය යටතේ කුමන හෝ රැුකියාවක් සඳහා සේවකයෙකු යොදවා ගන්නා විට ඔහුට සේවක අර්ථසාධක අරමුලේ සහ සේවක භාරකාර අරමුදලේ හිමිකාරීත්වය ලැබිය යුතුය. එහෙත් කිසිදු සේවකයෙකු සඳහා එවැන්නක් සිදු නොවන්නේ රටේ පවතින නීතිය ද නිහඬව බලා සිටිය දීය. මේ වන විට ව්‍යාපෘතියේ කටයුතු නිම වෙමින් පවතියි. ඒ නිසා දැන් සේවක අතිරික්තයක් ඇති වී තිබේ. ඒ නිසා දැන් සේවයට බඳවා ගත් සේවකයන් ටිකෙන් ටික ඉවත් කෙරෙමින් තිබේ. මෙසේ සේවකයන් ඉවත් කරන විට සේවකයන්ට කිසිදු වරප‍්‍රසාදයක් හිමි වන්නේ නැත. සිනෝ හයිඩ්‍රො සමාගම ව්‍යාපෘතිවල වැඩ ආරම්භ කිරීමට නිල වශයෙන් රජය හා එකඟතාවයකට පැමිණිය ද, මේ වන විට ව්‍යපෘතියේ කටයුතු මෙහෙයවමින් සිටින්නේ පවර් චයිනා නම් තවත් චීන සමාගමක් විසිනි. එයට හේතුව සිනෝ හයිඩ්‍රෝ සමාගමෙන් පවර් චයිනා සමාගම වෙත ඉදිකිරීම් කටයුතු උප කොන්ත‍්‍රාත් ලබා දීමයි. ව්‍යාපෘතිය සිනෝ හයිඩ්‍රො සමාගමේය. සේවකයන් පවර් චයිනා සමාගමේය. දැන් සේවකයන් පිළිබඳ වගකියන්නට කිසිවෙක් නැත. කම්කරු දෙපාර්තමේන්තුව ද මේ පිළිබඳ අවධානයක් යොමු කළ බවක් දක්නට නොලැබිණි. සේවකයන්ද අවට ප‍්‍රදේශවල අඩු ආදායම් සහිත වූවන් නිසා ලැබුණ සොච්චම ඔවුන්ට මහමෙරකි. ඒ නිසා මේ කිසිවෙකට විරෝධයක් ඇති නොවෙතැයි වගකිවයුත්තන් සිතන්නට ඇත. එසේම එම සේවකයන් සේවයේ යෙදවීමේ දී ඔවුන්ගේ ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් කිසිදු තැකීමක් සිදු කර නොමැත. ආරක්ෂක පාවහන්, ආරක්ෂක හිස්වැසුම් හෝ ප‍්‍රමාණවත් පරිදි ලබා දී නොමැත. එසේම අනෙකුත් සේවක අවශ්‍යතාවන් ස`දහා වූ කිසිදු පහසුකමක් සැපයීම පිළිබඳව ද කිසිදු අවධානයක් යොමු කර නැත. අවම වශයෙන් ඔවුන්ට ආහාර ගැනීම සඳහා ස්ථානයක් හෝ වෙන් කර නොමැත. ව්‍යාපෘතියේ වැඩ ආරම්භ කර ඇත්තේ මෙවැනි තත්ත්වයක් තිබියදීය. ඔවුන්ගේ සේවය ලබා දී ඇත්තේද මෙවැනි දුෂ්කරතාවයන් යටතේය. එහෙත් මේ සියල්ල ඉවසා දරා ගනිමින් සේවය කළ සේවකයන් දැන් අවලංගු කාසි මෙන් හිතූ හිතූ පරිදි සේවයෙන් ඉවත් කිරීමට කටයුතු කිරීම තව දුරටත් ඉවසා සිටීමට නොහැකි වූ තැන සේවක විරෝධයක් නිර්මාණය වී තිබේ. මේ වන විට ද එහි සේවකයන් 300ක් පමණ සේවය කරනු ලබයි. මෙහි ඇති කනගාටුදායකම තත්ත්වය වනුයේ විරෝධතාවය දක්වන සේවකයන් ඉවත් කර වෙනත් අය සේවයට ගැනීමට කටයුතු කිරීම දක්වා පාලකයන් බලසම්පන්නව කටයුතු කිරීමයි. රියැදුරන්, කම්කරුවන් සහ යන්ත‍්‍ර ක‍්‍රියාකරුවන් ඇතුළු සියල්ලන්ටම දැන් මේ අභාග්‍යසම්පන්න ඉරණමට මුහුණ පෑමට සිදු වී තිබේ. ඒ නිසා අවසානයේ සේවයේ යෙදී සිටි 300ක පමණ සේවක පිරිස ද දැන් තවත් අඩු කරමින් විරෝධය නොදක්වන පිරිස් පමණක් සේවයේ යෙදවීම සිදු කරමින් සිටියි. මෙවැනි තත්ත්වයක් නිර්මාණය වීම චීන සමාගමේ වරදක් ලෙස පමණක් සිතිය නොහැකිය. මෙහි මූලික වගකීම ඇත්තේ මෙම ව්‍යාපෘතිය සම්බන්ධයෙන් වගකිවයුතු ශ‍්‍රී ලංකා රජයේ නිලධාරීන්ට ය. මෙය ක‍්‍රියාත්මක වන්නේ මහවැලි අමාත්‍යාංශය යටතේ වන අතර, රටේ නීතරීති අමු අමුවේ උල්ලංඝනය කරමින් සිටින්නේ ඔවුන්ය. ඒ නිසාම ජනතා විරෝධය නිර්මාණය වී තිබෙන්නේ ද චීන සමාගමට නොවන අතර, එම ව්‍යාපෘතිය සම්බන්ධයෙන් වගකිව යුතු ශ‍්‍රී ලංකා රජයේ නිලධාරීන් වෙත ද එල්ල වී තිබේ. එය එසේ සිදු වීමට තවත් අමතර හේතුවක් ද තිබේ. එනම් මෙම ව්‍යාපෘතියේ මහවැලි අධිකාරියේ සේවකයන් කොටසක් ද සේවය කරමින් සිටීමයි. ඔවුන් ද වසර හතරක, පහක කාලයක් සේවය කරමින් සිටිය ද ඇතැමෙක් තවමත් ස්ථිර කිරීමක් හෝ සිදු කර නොමැත. මේ වන විට ද එවැනි සේවකයෝ තිහක පමණ පිරිසක් සේවයේ යෙදී සිටිති. ඔවුන් දිගින් දිගටම තම සේවය ස්ථිර කරන ලෙස ඉල්ලීම් කර ඇති අතර, අමාත්‍යාංශය සමඟ මේ පිළිබඳ අවස්ථා ගණනාවක දී සාකච්ඡුා පවත්වා තිබේ. අවසානයේ ජනාධිපතිවරයා සමඟ ද සාකච්ඡුා කළ ද, මේ සම්බන්ධයෙන් තවමත් සාර්ථක පිළිිතුරක් ඔවුන්ට ලැබී නොමැත. සාකච්ඡුාවලදී එළැඹුණු ඇතැම් තීරණ සම්බන්ධයෙන් ලිඛිත පොරොන්දු පවා ඇතත්, ඒවා තවමත් කඩදාසිවලට පමණක් සීමා වී තිබේ. මොරගහකන්ද කළු ගඟ ව්‍යාපෘති ආරම්භ කරන අවස්ථාවේ එය ආරම්භ කරනු ලැබූයේ මෙතෙක් ලංකාවේ ආරම්භ කළ විශාලම වාරි ව්‍යාපෘතිය ලෙස හඳුන්වා දෙමිනි. රටේ ජනතාවගෙන් සාතිශය බහුතරයකට මෙයින් සෙත සැලසෙන බව කියමිනි. එහෙත් ව්‍යාපෘතිය ඉදිරියට යන විට සිදු වෙන්නට පටන් ගත්තේ එකින් එක අසාධාරණයන්ය. ජනතාවට ලැබෙන්නට වූයේ සහනයන් වෙනුවට අසහනයන්ය. ව්‍යාපෘතිය ආරම්භ කරන විට මේ බිමේ සිටි ජනතාව සම්පූර්ණයෙන්ම අවතැන් කර තිබේ. වන්දි ලබා දීම නිසි පරිදි සිදු කර නැත. එසේම වන්දි ලබා දීමේ දී විවිධ අක‍්‍රමිකතා සිදු වී ඇති බවට ජනතාව වෙතින්ම චෝදනා එල්ල වී තිබේ. අවස්ථා ගණනාවක දීම මේ සම්බන්ධයෙන් ජනතා විරෝධතා සහ උද්ඝෝෂණ පැන නැඟිණි. එහෙත් නැවත පදිංචි කළ ජනතාවට හෝ අවම පහසුකම් ලබා දීමටවත් පාලකයන් සමත් වී නැත. මහා ජල ව්‍යාපෘතියක් ගොඩනඟන බව පැවසූව ද ඒ වෙනුවෙන් තම ගම් බිම් පරිත්‍යාග කළ ජනතාවට බීමට දිය පොදක් හෝ නොමැති වී තිබේ. ඒ නිසා ජනතාව සිටින්නේ දැඩි ලෙස මානසික වේදනා විඳිමිනි. ඔවුන්ගේ අනාගතය අවිනිශ්චිතය. දරුවන්ගේ අනාගතය පිළිබඳ කිසිදු සැලැස්මක් ඔවුන්ට නොමැති වී තිබේ. සේවක විරෝධතාවයක් නිර්මාණය වන්නේ මෙවැනි වටපිටාවක් තිබිය දී ය. මහවැලි අමාත්‍යාංශය විසින් මේ පිළිබඳව වාර්තා කරන මාධ්‍ය වෙත ලිපි යොමු කරමින් ව්‍යාපෘතියෙන් කිසිදු ගැටලූවක් නිර්මාණය වී නොමැති බවත් මාධ්‍ය වාර්තා සම්පූර්ණයෙන් සාවද්‍ය බවත් පවසන්නට උත්සාහ කළ ද, අද වන විට එය පුස්සක් බවට පත් වෙමින් ජනතා විරෝධය උත්සන්න වී තිබේ. මෙම ව්‍යාපෘතියට විරුද්ධ වන්නන්ට එල්ලා පහර දෙන බවට ප‍්‍රදේශයේ දේශපාලන ප‍්‍රබලයෙකු වහසි බස් දෙඩුවේ විරෝධතා ගොඩනැෙඟන මුල් කාලයේ දී ය. අද වන විට එහි ජනතාවට ශාරීරීකව එල්ලා පහර නොදුන්න ද ඔවුන්ගේ ජීවිතවලට පහර පිට පහර වැදෙමින් තිබේ. මේ නිසා ආණ්ඩුවේ සහ විෂය භාර අමාත්‍යාංශයේ වගකීම වන්නේ ‘මීඩියා බැලන්ස් කරමින් තත්ත්වය වසන් කිරීම’ නොව ඇති වී තිබෙන ගැටලූවලට නිසි විසඳුම් ලබා දීම බව අවසාන වශයෙන් අවධාරණය කළ යුතුය.