දැන් හැම දේ ම කෙරෙන්නේ හොරාගේ අම්මාගෙන් පේන අහන ආකාරයට ය. දේශපාලන ලෝකයේ ඒ තරම් ම ජඩ සහ ඞීල් කි‍්‍රයාත්මක කෙරෙමින් තිබේ. සියලූ ක්‍ෂේත‍්‍රවල දී ම එක හා සමානව කි‍්‍රයාත්මක කෙරෙන්නේ මේ ජඩ දේශපාලන ඞීල් ම ය. සියලූ ක්‍ෂේත‍්‍ර යන්නට පරිසරය ද අයත් වේ. පරිසර සංරක්‍ෂණය වෙනුවෙන් දිවි දෙවැනි කොට කි‍්‍රයා කරන අවංක පිරිසක් සුළු වශයෙන් සිටින බව ඇත්ත ය. නමුත්, තිරශ්චීන ලෙස එය වැනසීමට දේශපාලන ඞීල් යොදා ගැනීම එළිපිට ම සිදු කෙරේ. මේ දිනවල විශේෂයෙන් කතාබහට යළි ලක් වී තිබෙන විල්පත්තුව වන සංහාරය පිළිබඳව බොහෝ දෙනෙකු කතා කර තිබේ. ඊට පාදක කරගෙන තිබෙන්නේ බොහෝ විට ජාතිවාදී අන්තවාදය මිස සත්‍ය වශයෙන් ම ඊට බලපා තිබෙන ජඩ දේශපාලන ඞීල් නොවේ. බලයට පත් වන දේශපාලන කල්ලියකට ආ වැඞීම තම දේශපාලනය කර ගත් ජාතිවාදීහු කිහිප දෙනෙකු ම සිටිති. තොණ්ඩමන්, විග්නේශ්වරන් සේ ම රිෂාඞ් බදියුදීන් මෙයින් මුල් පෙළේ කීප දෙනෙකි. බොහෝ අය රිෂාඞ් බදියුදීන්ගේ ජාතිවාදී වන සංහාරය පිළිබඳව කතා කිරීමට ඉදිරිපත් වී සිටිති. එහෙත්, හිතාමතා ම රිෂාඞ් බදියුදීන්ගේ ජාතිවාදී වන සංහාරයට උඩගෙඩි දෙන ජඩ දේශපාලන ඞීල් පිළිබඳව කතා නොකරති. රිෂාඞ් බදියුදීන් මේ වන සංහාරයට මුල පුරන ලද්දේ යුද්ධය අවසන් කර යාන්තම් වසරක් පමණ ගෙවුණු තැන් පටන් ය. එවකට රාජපක්‍ෂ පවුල් ආණ්ඩුවේ නිල නොවන ජනාධිපති වශයෙන් කි‍්‍රයා කිරීමේ බලය හිමි කරගෙන සිටි සුපිරි ඇමති, බැසිල් රාජපක්‍ෂ සමඟ පුත්තලම දිස්ති‍්‍රක් සංවර්ධන කමිටු රැුස්වීමේ දී රිෂාඞ් දේශපාලන ඞීල් ඇති කර ගැනීමෙන් මෙයට මුලපිරී ය. යුද්ධයෙන් අවතැන් වූවන් නැවත පදිංචි කිරීමේ ව්‍යාපෘතියක මුවාවෙන් විල්පත්තු වන සංහාරයට මුලපිරී ය. මේ සඳහා සම්පූර්ණ ආරක්‍ෂාව සපයන ලද්දේ බැසිල් රාජපක්‍ෂයි. යුද්ධයෙන් අවතැන් වූවන් පැරැුණි ගම්බිම්වල නැවත පදිංචි කිරීමේ වුවමනාව ප‍්‍රමුඛතම එකක් බවට විවාදයක් නැත. රිෂාඞ් බදියුදීන් මෙය මුල සිට ම කි‍්‍රයාත්මක කළේ තමන්ගේ ඡුන්ද ගොඩ ජාතිවාදී පදනමින් ඉහළ දමා ගැනීමට ය. ඒ වෙනුවෙන් අධිකරණය පවා බල්ලාට දැමීමට තරම් බලයක් රිෂාඞ් බදියුදීන්ට ආරම්භයේ සිට ම තිබිණි. මේ සඳහා පිටුපස සිට හයිය සපයන ලද්දේ බැසිල් රාජපක්‍ෂ ය. රාජපක්‍ෂ පවුල් සමාගම සමඟ දේශපාලනිකව යහන්ගත වන්නේ නම්, මොකා හෝ කමක් නැති බල උමතුවකින් රාජපක්‍ෂ පවුල් පාලනය පෙළුණේ ය. එසේ යහන්ගත වන එකා කුමන විනාශයක් සිදු කළ ද ඇහැක් ඇර බැලීමට රාජපක්‍ෂ කල්ලියේ එකෙක්වත් සිටියේ නැත. මේ කල්ලිය රාජ්‍ය බලයෙන් චුත වීමත් සමඟ ඔත්පල වන්නට නියමිත වූ අවස්ථාවාදීන් කිහිප දෙනා අතර රිෂාඞ් බදියුදීන් ද මුලින් ම සිටියේ ය. වාසි පැත්තට හෝයියා යන සංකල්පයෙන් දෙවරක් නොසිතා රිෂාඞ් වත්මන් හවුල් ආණ්ඩුවේ කෙරුමන්ගේ දෑත් ශක්තිමත් කරන්නට ඉදිරිපත් විය. ජාතිවාදී විල්පත්තු වන සංහාරය පිළිබඳව දැන් කතා කරන්නට සිදුව තිබෙන්නේ මෙම පසුබිම යටතේ ය. යුද්ධයෙන් ගම්බිම්, උන්හිටි තැන් අහිමි වූ ඇත්ත ප‍්‍රශ්නයක් තිබෙන අති විශාල ජනතාවක් සිටිති. යුද්ධය අවසන් කර වසර ගණනක් ගෙවී ගියත්, තවමත් සාධාරණය ඉටු නොවූ ජනතාව අවස්ථාවාදී ජඩ දේශපාලකයන්ගේ ෆුට් බෝලයක් බවට පත් කරගෙන තිබේ. දෙමළ සහ මුස්ලිම් ජාතිකත්වයන්ට අයත් විශාල පිරිසක් කූඩාරම් තුළ ගාල් කර සිටිති. කූඩාරම්වල ගාල් කරන ලද පිරිසට අමතරව එයින් පිට ද පැරැුණි ගම් බිම් අහිමි වූ විශාල පිරිසක් සිටිති. මෙම ජනතාව මුස්ලිම් සහ දෙමළ ජාතිකත්ව පදනමින් තම අවස්ථාවාදී ජඩ දේශපාලනයේ ඡුන්ද බවට පත් කර ගැනීම රිෂාඞ් බදියුදීන් වැන්නන් දිගට ම කරගෙන යන දෙයක් බව පැහැදිලි වේ. බලය දරන දේශපාලන පක්‍ෂය සමඟ ඞීල් දමා ගත්තේ මේ සඳහා ය. එසේ නොමැතිව තම ජනතාවගේ ප‍්‍රශ්න විසැඳීමේ අවංක අරමුණින් නම්, රිෂාඞ් බදියුදීන්ලාට විසැඳීම සඳහා ප‍්‍රශ්න මේ වන විට ඉතිරිව තිබිය නොහැකි ය. බැසිල් රාජපක්‍ෂ සමඟ දේශපාලන යහන්ගත වූ සමයේ ම අවතැන් මුස්ලිම් ජනතාවගේ ප‍්‍රශ්න සියල්ල විස\ තිබිය යුතු ය. නමුත්, එසේ කරන්නේ නැත. සිංහල ධනපති දේශපාලන නායකයන් ජාතිවාදී හලාහල විෂ වැපිරීමට එල්.ටී.ටී.ඊ. සංවිධානයේ නැවත නැඟිටීමක් ගැන බිය ඇති කරන්නේ යම් සේ ද, යුද්ධයෙන් අවතැන් ජනතාව සහ එම ජනතාවගේ මූලික ප‍්‍රශ්න දෙමළ සහ මුස්ලිම් අවස්ථාවාදී දේශපාලකයන් යොදා ගනිති. දෙපිරිස ම හිඟන්නාගේ තුවාලය සේ අවතැන් ජනතාව තබාගෙන හිඳිති. එසේ ම දේශපාලන පිටියේ පයින් ඇනීමට ෆුට් බෝලයක් වශයෙන් මේ ප‍්‍රශ්න තබාගෙන හිඳිති. විල්පත්තුව මහා වන සංහාරය වසර පහකට වැඩි කාලයක් පුරා රිෂාඞ් බදියුදීන් කරගෙන යන්නේ මෙම පදනමිනි. යුද්ධයෙන් අවතැන් වූ ජනතාව මුල් ගම්බිම්වල නැවත පදිංචි කිරීම පිළිබඳව කිසිදු තර්කයක්, විවාදයක් තිබිය නොහැකි ය. ඔවුන්ගේ පුරුදු ජීවනෝපායයන්, ඔවුන්ට හුරුපුරුදු ගහකොළ, සතා සීපාවා අතර සිට කරගෙන යාමට ඉඩ දිය යුතුව තිබේ. තවත් පියවරක් ඉදිරියට ගොස් සිතන්නේ නම්, ඔවුන් පෙර හිටියාට වඩා පහසු පරිසරයක සිට ජීවිකාව නැවත පටන් ගැනීමට සපයා දිය හැකි නම්, ඉතාමත් හොඳ ය. බැසිල් රාජපක්‍ෂ ආර්ථික සංවර්ධන ඇමති වී සිටි සමයේ රිෂාඞ් බදියුදීන් ද ඇමති කට්ටක් ගෙන යුද්ධයෙන් අවතැන් වූ ජනතාව නැවත පදිංචි කිරීමේ ව්‍යාපෘතියක් ලෙස අර්ථ ගන්වන ලද ජාතිවාදී වන සංහරයට මුලපිරී ය. එවක දී සිදු කරමින් තිබූ මහා වන සංහාරය දැක පරිසරවේදීන් පිරිසක් එයට එරෙහිව හඬ නැඟී ය. රාජපක්‍ෂ කල්ලියේ අවශ්‍යතාවය මත කිරි පොවා ඇතිදැඩි කළ සිංහල බෞද්ධ යැයි කියා ගන්නා බළල් කල්ලියත්, ඉන් පසුව එය අනෙක් අන්තයේ ජාතිවාදීව පාවිච්චි කළේ ය. විල්පත්තු විනාශය පරිසරවේදීන්ගේ කෝණයෙන් බැලීම අන්තවාදී බළල් සේනා කල්ලි අතට පත් විය. රාජපක්‍ෂ කල්ලිය එතැන් සිට කරගෙන ගියේ එක් පැත්තකින් රිෂාඞ් බදියුදීන්ගේ ජාතිවාදී ජඩ දේශපාලන අවශ්‍යතාවයට ඉඩ දී අනෙක් පැත්තෙන් සිංහල බෞද්ධ යැයි කියා ගන්නා බළල් සේනා කල්ලියට පෝෂණය සැපයීමයි. පරිසරවේදීන් පසෙකට විසි වී ගියේ ය. පරිසරය යනු ස්වාභාවිකව පවතින දේ සහ මිනිසා විසින් ඊට එකතු කරන ලද සියලූ දේවල් ය. මෙනයින් ගත් කල මිනිහා පරිසරයෙන් පිට කිරීමේ සාධකයක් නොව මිනිසා ද පරිසරයේ ම කොටසකි. බොහෝ පරිසරවේදීන් කල්පනා කරන්නේ පරිසරයෙන් මිනිසා ඉවත් කර වෙන ම කොටසක් වශයෙන් ය. එය සපුරා ම වැරැුදි ආකල්පයකි. අභය භූමියක ජීවත් වන සතුන්, ශාක සහ පැළෑටි ආහාර පිණිස ගැනීමත්, ස්වාභාවික දෙයක් ය. සිංහයකු හෝ කොටියකු විසින් මුවපොව්වකු බිලි ගැනීම ද එම පරිසරයේ ම ස්වාභාවික කි‍්‍රයාවකි. මෙවැනි තත්ත්වයක් තුළ පරිසරය විනාශ වන්නේ යැයි කිසිවකු කියන්නේ නැත. අභය භූමිය තුළ සිටින කොටි නිසා මුවන් විනාශ වීම වනජීවීන්ට තර්ජනයක් බව කියන්නේ නැත. තම අවශ්‍යතා වෙනුවෙන් මිනිසා විසින් පරිසරය යොදා ගැනීම පරිසර විනාශයක් බවට අර්ථ දක්වන්නේ නැත. මිනිසා ද පරිසරයේ ම කොටසක් වන්නේ මේ ලෙසිනි. නමුත්, පරිසර සංහාරය යනු වෙනත් දෙයකි. පෞද්ගලික ආර්ථික වාසි අත්පත් කර ගැනීම වෙනුවෙන් ස්වාභාවික සියල්ල බිලි ගැනීම විනාශයකි. තම දේශපාලන අරමුණු වෙනුවෙන් වන සංහාරය කිරීම විනාශයකි; අපරාධයකි. රිෂාඞ් බදියුදීන් මේ විනාශය ඉතා සැලැසුම්සහගතව රාජ්‍ය බලය ද යොදා ගනිමින්, කරගෙන යයි. පෙර පැවැති රාජපක්‍ෂ පාලන සමයේ මහින්ද, බැසිල්, ගෝඨාභය තිදෙනාගේ ද, වර්තමාන මෛතී‍්‍ර-රනිල් හවුල් ආණ්ඩුවේ ලොක්කන් දෙදෙනාගේ ද නිහඬ අනුග‍්‍රහය මීට ලැබී තිබේ. විශේෂත්වය වන්නේ වර්තමාන පරිසර ඇමති ද ජනාධිපති මෛතී‍්‍රපාල වීම ය. මෛතී‍්‍ර පාලනයේ තරම මේ යැයි කීමට මෙන් සියල්ල නෑසූකන්ව සිටීමේ දේශපාලනය ඔහු පුරුදු පුහුණු වෙමින් සිටින බව පෙනේ. මෙයින් පැහැදිලි වන්නේ බල්ලා විසින් වලිගය වැනීම නොව වලිගය විසින් බල්ලා වැනීමට තරම් වර්තමාන ධනපති දේශපාලනය බංකොලොත්ව තිබෙන බවයි. එය එසේ නොවේ නම්, යුද්ධයෙන් අවතැන් වූ ජනතාව නැවත පදිංචි කිරීම එක් එක් ඇමතිගේ බල ව්‍යාපෘතියක් කර ගැනීමට ඉඩක් තිබිය නොහැකි ය. නොයෙක් පටු ජාතිවාදී සහ ආගම්වාදී බල ව්‍යාපෘතිවලටත්, ඇමතියන්ටත් හිතුමතේ මෙය යොදා ගැනීමට ඉඩ දෙන්නේ නැත. අවතැන් ජනතාව නැවත පදිංචි කිරීම ආණ්ඩුවේ වගකීමක් සේ භාර ගත යුතු ය. නමුත්, දැන් නොකරන්නේ ද එය ම ය. රිෂාඞ් බදියුදීන් ජනාවාස ඉදි කිරීමට බව කියමින්, විල්පත්තුව ශුද්ධ කිරීමට ඉඩ දෙන අතර, පුනරුත්ථාපන හා බන්ධනාගාර ඇමති, ඞී. එම්. ස්වාමිනාදන් උතුරේ ජනාවාස ඉදි කිරීමේ ව්‍යාපෘති යැයි කියමින්, රුපියල් කෝටි දහස් ගණනක් මහා දවාලේ කොල්ලකෑමට යොදාගෙන තිබිණි. මේ සියල්ල සිදු වන්නේ ආණ්ඩුවේ වගකීම එක් එක් ඇමතියන්ට භාර දී බකංනිලාගෙන සිටීම නිසායි. ජනතාව පදිංචි කිරීමේ වගකීම ආණ්ඩුව භාර ගන්නේ නම්, යුද්ධයෙන් ජනතාව පළවා හරින අවස්ථාව වන විට පදිංචිව සිටි තැන් හඳුනාගෙන ඒවායෙහි ජනතාව පදිංචි කිරීමට අදාළ මූලික විධිවිධානවල සැලැසුම්වල සිට අවසානය දක්වා අධීක්‍ෂණය කළ යුතු වේ. එවැන්නක් නොකිරීම නිසා ඇමති කරන්නේ වනය විනාශ කර මුදල් ගැරීම ය. අනෙක් පැත්තෙන් ආණ්ඩුව කරමින් සිටින්නේ වන සංරක්‍ෂණ හා වෘක්‍ෂලතා ආඥ පනත යටතේ අලූතින් ප‍්‍රදේශ නම් කිරීමයි. එය කිසිදු විද්‍යාත්මක පදනමකින් කි‍්‍රයාත්මක නොකරයි. රන්දෙණිගල හා වික්ටෝරියා අභය භූමිය මීට හොඳ ම උදාහරණයකි. ජනතාව පරම්පරා ගණනක් පදිංචිව සිටි ප‍්‍රදේශ මේ යටතේ රක්‍ෂිත හෝ වනජීවී කලාප වශයෙන් නම් කර ඇත. මේ නිසා අවට ජනතාවට සිදුව තිබෙන ගැටලූ අසීමිතව ඉහළ ගොස් තිබේ. තමන්ගේ අත්‍යවශ්‍ය කටයුත්තකට පැල ඉන්නක් කපා ගැනීමට හෝ නොහැකි තත්ත්වයකට පත් කර ඇත. මෙහි යටි අරමුණ වී තිබෙන්නේ දඩ ගැසීමයි. දඩ මඟින් ආණ්ඩුවට අමතර ආදායම් කීයක් හෝ උපයා ගැනීමයි. යුද්ධය පැවැති ප‍්‍රදේශවල තත්ත්වය ද එයයි. ජනතාව ගම්බිම්වලින් පළවා හැරීම නිසා දශක දෙක තුනක් තිස්සේ යම් වන ගහණයක් ස්වාභාවිකව අලූතෙන් බිහි වී ජනතාව විසින් හේන්, වතුපිටි වගා කළ ඉඩම් දැන් නව වනාන්තර බවට පත්ව තිබේ. එවැනි ප‍්‍රදේශ අවිචාරශීලීව වන ජීවී කලාප හෝ වන සංරක්‍ෂණ කලාප වශයෙන් නම් කෙරෙමින් තිබෙන්නේ ය. මෙය ද, ජනතාවට ඉමහත් ගැටලූවක් වී තිබේ. ආණ්ඩුව මේ කිසිදු ප‍්‍රශ්නයක් දෙස විද්‍යාත්මකව බලන්නේ නැත. එසේ නොකර ජාතිකත්වයන් අතර සහජීවනය, සාමය, සංහිඳියාව ආදිය ඇති කිරීම පිළිබඳව වචන වමාරමින් සිටී. මිනිසුන්ට දැවෙන ප‍්‍රශ්න ඉතිරි කර ලෝකයා ඉදිරියේ සුදනකු වී කීයක් හෝ ණය හිඟා ගැනීම ආණ්ඩුවේ අරමුණ වී තිබේ. කොහොමටත් අපේ රටේ ජාතික ඉඩම් ප‍්‍රතිපත්තියක් නැත. ඉඩම් ප‍්‍රතිපත්ති තීරණය කරන්නේ ජාවාරම්කාරී ලෑන්ඞ් සේල්කාරයන්ගේ රේට්ටුවයි. එයට ඉඩ දී බලා සිටීම විශේෂයෙන් 1977 සිට කි‍්‍රයාත්මක වෙමින් තිබෙන්නේ ප‍්‍රබල ලෙස ය. ඉහට හෙවණක් සාදා ගැනීම සඳහා බිම් අඟලක හිමිකමක් නැති ලක්‍ෂ සංඛ්‍යාත ජනතාවක් සිංහල, දෙමළ, මුස්ලිම් භේදයකින් තොරව සිටිති. 1948න් පසු ජාතික ඉඩම් ප‍්‍රතිපත්තියක් කියා යමක් ඇති වූයේ නම්, ඒ 1972 ඉඩම් ප‍්‍රතිසංස්කරණ පනත සම්මත කිරීමයි. එය විද්‍යාත්මක ජාතික ඉඩම් ප‍්‍රතිපත්තියක් නොවී ය. 1971 අපේ‍්‍රල් නැඟිටීමත් සමඟ රටේ පැවැති සිවිල් බුද්ධිමතුන්ගෙන් ඉදිරිපත් වූ යෝජනාවක් වශයෙන් තරුණ අසහනය දුරු කිරීමට ඉඩම් බෙදා දීම වෙනුවෙන් සකස් කරන ලද්දකි. එක් පුද්ගලයකු සතුව ඉඩම් අසීමිත ප‍්‍රමාණයක් තිබීම වෙනුවට අක්කර 50ක උපරිම ඉඩම් ප‍්‍රමාණයක් පිළිබඳ සීමා පැනවීම එයින් සිදු කෙරිණි. නමුත්, එය ජනතාවගේ ඉඩම් ප‍්‍රශ්නයට විසැඳුමක් නොවී ය. මේ බව වඩාත් පැහැදිලි වන්නේ ගොවි ජනපදවලිනි. එම ජනපදවල මුල් පදිංචිකරුවන්ට ගොඩ සහ මඩ වශයෙන් වෙන වෙන ම අක්කර පහක් හෝ හතක් දක්වා ලබා දී තිබිණි. නමුත්, එම ගොවි ජනපදවල තුන්වැනි හෝ හතරවැනි පරම්පරාව අද බිම් අඟලක් අහිමි පිරිසක් වී සිටිති. මෙයින් පැහැදිලි වන්නේ සිංහල, දෙමළ, මුස්ලිම් භේදයකින් තොරව රට පුරා ම ජනතාවට විවිධ මුහුණුවරින් ඉඩම් ප‍්‍රශ්නය බලපා තිබෙන බවයි. එනිසා ම බිම් අඟලක් අහිමි පවුල් ලක්‍ෂ ගණනක් සිටින බවයි. මොවුන්ගෙන් සීමිත පිරිසකට පර්චස් ගණනක ඉඩමක් ලබා ගැනීමේ හැකියාව ලෑන්ඞ් සේල්කාරයන්ගෙන් ලැබී තිබේ. ඒ පහසු ගෙවීමේ ක‍්‍රමයට මුළු ජීවිත කාලය ම උකස් කිරීමේ කි‍්‍රයාවලියක් තුළිනි. ජනතාව මුහුණ දී සිටින ඉඩම් ප‍්‍රශ්නය කිසි දිනක ඉඩම් කට්ටි කර දීමෙන් විසැඳිය නොහැකි ය. එයට වෙන ම ජාතික ප‍්‍රතිපත්ති තිබිය යුතු ය. පෞද්ගලික දේපළක් හිමි කර දීම උත්තරය නොවේ. නමුත්, රිෂාඞ් බදියුදීන් ඇතුළු ජඩ අවස්ථාවාදී දේශපාලකයන් තම බල වුවමනාවන් වෙනුවෙන් ජනතාවට පෙන්වන්නේ විසැඳුමක් නොවන කැරට් අල දිගු කිරීමයි. එයින් ජනතාව කබලෙන් ළිපට හෙළීම පමණක් සිදු කරයි. ජනතාවත් කබලෙන් ළිපට හෙළා වන ජීවීන්, වනය සහ පරිසරය ආදී සියල්ල සමඟ රට විනාශ කරමින්, තම තමන්ගේ බලය ගොඩනඟා ගැනීමේ ජඩ දේශපාලන ඞීල් දිගට ම කි‍්‍රයාත්මක කිරීමේ හැකියාව බදියුදීන් වැන්නන්ට ලබා දී තිබේ. මේ නරුම දේශපාලනය පරාජය නොකර පරිසරය රැුක ගැනීමට නොහැකි ඉමක් දක්වා අප පැමිණ සිටී.